WerkZorgCombinatie

Burnout

 


Ben je moe? Sta je moe op, en staan zelfs de leuke dingen van het leven je tegen?
Dan kan het zijn dat je een burnout hebt.


Niet meer jezelf
Als je een burnout hebt, kun je het gevoel hebben dat je niet meer jezelf bent. Dat alles tussen je vingers door glipt, en je niet meer kunt wat je vroeger kon. Vaak voel je je zo moe dat je je ook na een paar dagen vrij niet beter voelt. Dat kan je een machteloos gevoel geven.

Heb je een burnout, weet je niet meer waar je het zoeken moet? Veel mensen, ook hulpverleners, weten niet wat ze aan moeten met de heftige gevoelens die soms met een burnout gepaard gaan. Terwijl het zo fijn is om alles te kunnen vertellen. Om met iemand echt open te kunnen praten.

Een counsellor luistert naar je.

 

Door de gesprekken geeft een counsellor je de mogelijkheid om jezelf te kunnen begrijpen.

 

Zo kan er een veilige haven ontstaan, waarin je weer wat op krachten kan komen. Want de krachten in jezelf blijven er wel, je kunt er alleen tijdelijk even niet bij.


Hoe ontstaat een burnout?

Er wordt vaak gezegd dat de hard werkende, perfectionistische werknemers het snelst een burnout krijgen. Daar zit wel een kern van waarheid in, maar in werkelijkheid ligt het veel complexer.

Je kan het zien als een weegschaal. Alle zware en moeilijke dingen van het werk, kunnen de weegschaal sterk doen uitslaan. Het kan echter in balans komen door bijvoorbeeld steun van je naasten, of doordat je een goed probleemoplossend vermogen hebt.

Hoe dat precies voor jou werkt, kun je bespreken met een counsellor. Wat ervaar jij als zwaar? Wat vind jij lastige dingen om mee om te gaan? Wat zou jij nodig hebben om meer in balans te komen? Die zoektocht kan heel kwetsbaar voelen als je zo moe en ‘op’ bent. Iemand die een veilige situatie creëert, is dan heel prettig.

Burnout-veroorzakers
Wat zijn de dingen die (uit wetenschappelijk onderzoek) blijken zwaar te drukken op je interne balans? In de eerste plaats zijn dat de werk- en tijdsdruk. De hoeveelheid werk die verricht moet worden, en de soms korte tijd waarin het werk gedaan moet worden, blijken de belangrijkste ‘verzwarers’ te zijn. De ernst van de problematiek waarmee iemand te maken heeft (bijvoorbeeld met overlijden) is minder sterk van belang. Waarschijnlijk omdat de mensen die kiezen voor zo’n baan, ook voldoening daaruit kunnen halen. Als emotioneel zwaar werk minder goed bij je past, kan dat een reden zijn, om een burnout te krijgen.

In de tweede plaats blijkt de wisselwerking tussen werk en thuis van belang te zijn. Als er vervelende dingen op het werk gebeuren (je het werk niet afgekregen hebt, of je opeens een extra dag moet werken), dan neem je de emoties die dat oproept mee naar huis. Wie kent er niet de irritatie van het werk, die je op de kinderen afreageert. Wat er thuis en op het werk gebeurt, beïnvloedt elkaar over en weer. Zo kan de stress zich opstapelen en uiteindelijk leiden tot een burnout.

In de derde plaats zijn dat problemen die komen uit de baan die je hebt. Soms moet je in je werk dingen doen, die je zelf moreel vervelend vindt. Of verschillende taken binnen je functie botsen met elkaar. Dat worden rolproblemen genoemd. Ook emotionele belasting kan veel stress opleveren. Het contact met klanten, patiënten, leerlingen etc. kan belastend zijn door conflicten, maar ook doordat de werkgever gedrag verwacht dat niet bij je past. Omgaan met boze klanten is vaak belastend. Als de werkgever dan van je verwacht dat je dat continu glimlachend doet, terwijl dat niet bij je past, kan dat heel veel inspanning kosten.

Wat kan de weegschaal weer in balans brengen?

Je verhaal kwijt kunnen is een goede manier om stress kwijt te raken. De steun van je familie, maar ook van je collega’s kan je helpen de stress niet te lang voort te laten duren. Het gaat dan zowel om het praktisch helpen, als om het luisteren en meeleven.


Je werk zelf kunnen indelen, zelf je tempo kunnen bepalen, zijn belangrijke methoden om met werkstress om te gaan. Dit worden regelmogelijkheden genoemd.

Ook blijkt uit onderzoek dat mensen die actief proberen problemen op te lossen, minder snel stress ervaren. Als je problemen ontkent, of weg redeneert, dan lijkt het alsof het je niet raakt. Ondertussen veroorzaakt het echter wel stress in je lijf (ook door het steeds moeten onderdrukken) en kan die stress heel lang voortduren.

Ook helpt het om te gaan sporten of andere actieve dingen te doen. De stresshormonen worden dan door het lichaam afgevoerd. Als je echter al (bijna) in een burnout zit, hebben deze dingen veel minder effect. Er is dan al zoveel stress opgebouwd, dat het lichaam dat niet even snel kwijt kan raken. Ook zijn er vaak gedachten of emoties die je in de weg zitten. Dat is logisch omdat het vaak al jaren je manier van reageren is. Dat verander je niet zomaar. Burnout is wel te voorkomen, maar vaak moet je daarvoor echt de diepte in.

Hoe ziet het plaatje bij jou eruit?
Onderzoeken wat voor jou elementen zijn die burnout kunnen bespoedigen, en wat voor jou manieren kunnen zijn om weer energie uit te putten. Dat proces kan heel beangstigend zijn, maar vaak wordt het ook gezien als een hoopgevend proces. Begeleiding door een counsellor kan je de veiligheid geven dat je goed door dat proces heenkomt. Doordat je beter snapt wat er aan de hand is, kan het machteloze gevoel verdwijnen dat vaak samengaat met burnout.